Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Wij willen dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in Baarn veilig en prettig kunnen wonen, werken en recreëren, en dat dit gebeurt tegen bewust afgewogen maatschappelijke kosten. Dit bereiken we door onze uitvoeringskracht af te stemmen op de ambities van het college en de gemeenteraad voor Baarn. We passen ook nieuwe wetgeving toe, zoals de Wet open overheid, die ons helpt meer inzicht te geven in hoe besluitvorming plaatsvindt. De Omgevingswet zorgt ervoor dat we eenvoud en overzicht creëren voor aanvragers van vergunningen in het ruimtelijk domein. Een belangrijk uitgangspunt is digitale inclusie, wat betekent dat iedereen toegang moet hebben tot onze dienstverlening en informatie, bijvoorbeeld via een toegankelijke gemeentelijke website.

Het organisatieplan van de gemeente is onze manier om de uitvoeringskracht aan te laten sluiten bij wat nodig is voor Baarn. Deze bevat vijf strategische doelen:

•    Wij zijn een opleidingsgemeente die medewerkers weet te binden en te boeien;
•    Wij hebben integrale sturing op middelen en prestaties ingericht;
•    Wij brengen politiek-bestuurlijke-ambtelijke samenwerking naar een hoog niveau van inhoud en vertrouwen;
•    Wij vergroten de wendbaarheid van de organisatie door slimmer (regionaal) te organiseren en werken;
•    Wij optimaliseren processen samen met Baarn.

In 2025 hebben we de werkomgeving ingericht op activiteitgericht samenwerken door het gemeentehuis te verbouwen. Dit heeft ook de samenwerking met onze partners in het sociaal domein (PIT, Vluchtelingenwerk en Eemkracht) mogelijk gemaakt. Door teams te trainen in (digitaal) samenwerken binnen en buiten de organisatie zien we dat we flexibeler en efficiënter kunnen werken. We hebben geïnvesteerd in versterking van de uitvoeringskracht door verbetering van ons personeelsbeleid en te investeren in regionale samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering met onder andere de gemeente Soest. Door zowel onze interne samenwerking als processen voor inwoners te digitaliseren hebben we ervoor gezorgd dat inwoners een aantal diensten nu makkelijker en beter digitaal kunnen afnemen bij de gemeente.

Openbaar belang
De RID Utrecht is de ICT-dienstverlener die de ICT-infrastructuur beheert voor de deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. In het dagelijks gebruik van deze infrastructuur en diensten worden de gebruikers ondersteund. 

Maatschappelijk doel gemeente Baarn
Een goed werkende digitale werkomgeving van de medewerkers van de gemeente zorgt ervoor dat zij hun werk zo goed mogelijk kunnen doen voor de inwoners. Door de ICT-diensten af te nemen samen met andere gemeenten zorgen we voor robuustheid, kwaliteit en lagere maatschappelijke kosten.

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij RID verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.

De bedrijfskosten van de gemeente Baarn die tot overhead gerekend worden, zijn grofweg in te delen in:
•    Ondersteunende teams zoals het team Intern Advies (Financiën & Control, Juridische zaken, Personeel & Organisatie, Communicatie, Informatie);
•    Overige personele lasten, zoals leidinggevenden en het secretariaat.
In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) staat welke baten en lasten onderdeel uitmaken van het verplichte onderdeel overhead. Deze verplichting heeft als doel het inzicht in de overhead te verbeteren en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten. 

De commissie BBV (deze landelijke commissie adviseert over de begrotingsvoorschriften voor gemeenten) heeft de Notitie overhead uit 2016 in 2023 geactualiseerd. De geactualiseerde notitie geeft een overzicht van de regelgeving inzake de overhead en geeft op een aantal punten een nadere toelichting. Zo wordt meer eenduidig inzicht gegeven in de lasten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden en investeringen. Deze geactualiseerde notitie is van toepassing vanaf de begroting 2025.

In onderstaande tabel is te zien dat de lastenraming in de begroting na wijziging hoger is dan de lastenraming in de oorspronkelijke begroting. Dit is het vooral het gevolg van de in de tussenrapportage 2025 aan de raad voorgelegde aanpassing van de begroting. Dit geldt overigens ook voor de inkomstenkant die met een ongeveer gelijk bedrag is aangepast. De belangrijkste wijzigingen zijn verhogen budget jeugdzorg, onderwijs (voorbereidingskosten en tijdelijke huisvesting), splitsten voorziening riolering in egalisatievoorziening en spaarvoorziening (zowel aan de uitgavenkant een mutatie als aan de inkomstenkant).

Ook de werkelijke lasten zijn hoger dan de raming. Belangrijkste oorzaken zijn hogere lasten jeugdzorg, hogere lasten participatie (waar ook inkomsten tegenover staan) en verrekening van de uitgaven van specifieke uitkeringen via de exploitatie. Ook daar staan inkomsten tegenover.

De formatieomvang van de organisatie in 2025 is 176,81 fte (inclusief Griffie). De werkelijke bezetting van de organisatie in 2025 is 159,72 fte (inclusief Griffie). De totale salarislasten bedragen (inclusief Bestuur en Griffie) voor 2025 circa € 15,75 miljoen. Hierin is de cao-ontwikkeling over 2025 verwerkt. 

Wat betreft het ziekteverzuim streven we naar het terugdringen van het extra lange verzuim naar maximaal 2%. Dit zou meer in lijn zijn met de landelijke trend. De percentages kort-, middellang en lang verzuim zijn in lijn met wat we bij andere gemeenten zien. 

Het percentage extra lang verzuim lijkt in 2025 gestegen van 0% naar 3,4%. Deze stijging wordt deels te worden verklaard door een wijziging in de verdeling en registratie van verzuimcategorieën ten opzichte van voorgaande jaren. Hierdoor vallen meer dossiers in de categorie ‘extra lang verzuim’, wat het effect van een plotselinge toename lijkt te versterken. Daarnaast speelt mee dat een aantal langdurige dossiers is doorgeschoven vanuit eerdere jaren en in 2025 de grens van één jaar heeft overschreden. Er zijn in 2025 een aantal collega's in het verzuim geraakt door ingrijpende gebeurtenissen in de privé situatie en/of fysiek medische klachten. Dit heeft mede bijgedragen aan een toename van het verzuimpercentage.

De gemeente Baarn wil een duurzaam financieel beleid voeren dat de raad, het college en de organisatie helpt om balans aan te brengen tussen ambities, uitvoeringskracht en financiële draagkracht van de Baarnse samenleving. Ambities gaan over wat raad en college willen realiseren voor Baarn. Uitvoeringskracht over wat we kunnen realiseren met de medewerkers van de gemeente. Financiële draagkracht gaat over wat de samenleving redelijkerwijs kan opbrengen via belastingen. 

Het aanbrengen van balans doen we met actueel financieel beleid en een planning & control cyclus die zorgt voor transparante informatie voor raad en inwoners. Dit zodat duidelijk is wat er wordt bereikt voor de Baarnse samenleving en tegen welke inspanning in tijd en kosten. We willen dat als we een extra beroep doen op de financiële draagkracht van Baarn, het duidelijk is waartoe dit leidt.

In overeenstemming met de financiële verordening hebben we ook in 2025 diverse financiële beleidsdocumenten aan de raad voorgelegd. Naast de jaarstukken 2024 zijn dat de perspectiefnota 2026, tussenrapportage 2025 en begroting 2026. De voortgang van de uitvoering van het vastgestelde beleid, en de daarbij horende budgetten, is in de tussenrapportage 2025 (raadsvergadering 20 oktober 2025 besproken).


Actualiseren financieel beleid 
In 2025 is het normenkader en controle protocol 2025 en de financiële verordening aangepast. Belangrijkste wijziging betrof het aanpassen van de verantwoordingsgrens waarmee de accountant werkt bij de controle van de jaarrekening. De raad heeft op advies van de auditcommissie de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheid ongewijzigd gelaten.


Ravijnjaar algemene uitkering uit het gemeentefonds
In 2025 heeft het Rijk besloten om de structurele verlaging van het gemeentefonds te verschuiven naar 2028 en ook enigszins te dempen. Dit is mede bereikt door de gezamenlijke lobby van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en ook van de gemeenten individueel. Ook Baarn heeft zich hiervoor ingespannen.


Nieuw financieel systeem
Op 1 januari 2025 heeft de gemeente Baarn, gelijktijdig met de meeste RID gemeenten, een nieuw financieel systeem in gebruik genomen (IFinanciën). Dit systeem stelt de gemeente Baarn in staat om ook in de toekomst te voldoen aan alle fiscale wetgeving, de voortgang te waarborgen van alle financiële processen en financieel advies te onderbouwen met geautomatiseerde rapportages en daardoor beter inzicht te geven. In 2025 is naar voren gekomen dat het realiseren van vooral goede rapportages enige tijd nodig heeft. Daar wordt wel voortvarend aan gewerkt. De leverancier heeft beperkte capaciteit om de klanten hierbij te ondersteunen, als gevolg van het feit dat veel gemeenten gelijktijdig zijn overgegaan op deze software.


Privacy Officer
Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat persoonsgegevens in goede handen zijn bij de gemeente Baarn. Daarom biedt het privacy-beleid kaders en uitgangspunten om te komen tot zorgvuldig, juist en veilig gebruik van persoonsgegevens binnen de geldende regelgeving. Om uitvoering te geven aan dit beleid en bij te kunnen blijven met ontwikkelingen in privacywetgeving en in de regio, heeft de gemeente Baarn een Privacy Officer aangesteld. Deze coördineert en optimaliseert het privacygerelateerde proces, geeft uitvoering aan het privacybeleid, bewaakt en vormt de schakel naar de functionaris Gegevensbescherming. Het inrichten van de rol van Privacy Officer maakt dat de gemeente adequaat uitvoering kan geven aan het privacybeleid en mee kan in de wettelijke en regionale ontwikkelingen op het gebied van privacy. Dit draagt bij aan het borgen van een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens.


Coördinator Arbo en interne veiligheid
Om structureel invulling te geven aan het beleid op het gebied van Arbo en interne veiligheid, is eind 2024 een coördinator aangesteld. Deze draagt zorg voor het actualiseren van het beleid en de protocollen op het gebied van Arbo en interne veiligheid, maar vooral voor de uitvoering daarvan. Speerpunten voor 2025 waren veilig en gezond werken door de buitendiensten, het protocol externe agressie, het bedrijfshulpverleningsplan, thuiswerkvoorzieningen en psychosociale arbeidsbelasting.


Investering aanschaf nieuwe hardware
Om digitaal en flexibel samenwerken te faciliteren, is in 2019 de eerste set van honderd Surfacelaptops uitgerold binnen de gemeente Baarn. Inmiddels was een belangrijk deel van deze laptops aan vervanging toe, omdat de destijds geleverde types niet de processorsnelheid en het intern geheugen hebben om de huidige processen te ondersteunen. Tevens is er in RID verband besloten voor een kern assortiment te kiezen. In 2025 zijn alle surface laptops vervangen door lenovo laptops. Dit maakt het beheer door de RID een stuk eenvoudiger en is de informatieveiligheid beter gewaarborgd.
In eerste instantie zouden we in 2025 50 laptops vervangen, echter is in verband met de migratie naar Windows 11 besloten dat we de vervanging van de overige surfaces ook in 2025 realiseren. Dit project is afgerond. We hebben nu te maken met een life cycle systeem waarbij de laptop iedere vier jaar vervangen gaat worden.
Het beheer ligt nu volledig in handen van de RID vanuit het project COD (company owned devices).


Archief Eemland
Archief Eemland beheert de gemeentelijke archieven van acht gemeenten, waaronder Baarn. De uitvoering van deze wettelijke verplichting is belegd bij deze gemeenschappelijke regeling, die afgelopen jaar is vernieuwd en vastgesteld. Archief Eemland heeft in 2025 in overleg met de deelnemers haar dienstverleningsovereenkomst vernieuwd, om de dienstverlening passend te maken in het digitale tijdperk. Daarnaast is indexatie doorgevoerd voor meerdere jaren. Als overheidsorgaan is de gemeente verplicht informatieobjecten duurzaam te bewaren en toegankelijk te houden, zo lang dat wettelijk verplicht is. Hiervoor wordt in het kader van overdracht en beheer de dienstverlening gemoderniseerd.


Inrichting, implementatie en licentiekosten applicaties Belastingen en Geo-basisregistraties
Om de rechtmatigheid van de contracten van de applicatie Belastingen en Geo-basisregistraties te borgen, hebben we in 2024 in samenwerking met de gemeente Soest een aanbesteding uitgevoerd. Tegelijkertijd zetten we een eerste stap in de harmonisatie en de efficiëntie van deze processen. In 2025 zetten we dit voort.
De aanbesteding is in 2024 afgebroken, omdat er te weinig geldige inschrijvingen waren. Vervolgens hebben we de focus gelegd op de samenwerking tussen Baarn en Soest op deze gebieden. Dit heeft er toe geleid dat de samenwerking vormt krijgt. In de tweede helft van 2026 vindt hierover besluitvorming in de Raad plaats. Bij een positief besluit gaat de gemeente Soest vanaf 1 januari 2027 de uitvoering van de belastingtaken en de Geo-basisregistraties voor gemeente Baarn uitvoeren.


Investering IV-programma regio 2025
De gemeente Baarn werkt met de andere RID-deelnemers samen in de regionale samenwerking voor Informatievoorziening (IV). Waar vanaf 2026 deze samenwerking subregionaal plaatsvindt met de gemeente Soest, is in 2025 binnen het bredere samenwerkingsverband nog uitvoering gegeven aan een aantal projecten. De digitale werkruimte is beter ingericht zodat plaats-, tijd- en device-onafhankelijk kan worden gewerkt. Op het gebied van applicatieharmonisatie is de implementatie van het nieuwe financieel systeem afgemaakt en ook de implementatie van het nieuwe systeem voor Burgerzaken is inmiddels afgerond. Op het gebied van informatieveiligheid hebben we uitvoering gegeven aan de agenda Digitale veiligheid (zoals bewustheidstrainingen) en ondersteuning gegeven voor de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Dit is het middel waarmee gemeenten zich verantwoorden over informatieveiligheid. De focus van ENSIA ligt op verantwoording richting de gemeenteraad.

Openbaar belang
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is van en voor de publieke sector.

Wat willen we bereiken
De ambitie van de BNG is, samen met de publieke sector, het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, daarin succesvol zijn en maatschappelijke impact waarmaken en kunnen aantonen. 

Wat gaan we ervoor doen?
Naast de uitvoering van de reguliere activiteiten geeft de BNG invulling aan de ambitie om samen met haar klanten maatschappelijke impact te realiseren.  Het verminderen van CO2-uitstoot, sociale vooruitgang en duurzaamheid staan centraal. De BNG ziet financiering als een krachtig instrument voor positieve verandering en draagt met scherp geprijsde kredieten en kennis en expertise bij aan een veerkrachtige en toekomstbestendige samenleving.

Openbaar belang
Betrouwbaar drinkwater voor ons welzijn en onze gezondheid.

Wat willen we bereiken
Drinkwaterbeschikbaarheid en -kwaliteit staan steeds meer onder druk. Samen met anderen wordt gewerkt aan een nieuw, duurzaam waterecosysteem. Vitens zet alles op alles om onze waterwingebieden te beschermen. Met als doel een positieve impact op de natuur te hebben. Vitens gaat voor ‘Elke druppel duurzaam’ bij het winnen, zuiveren, leveren en gebruiken van drinkwater.  Vitens investeert in slimme innovaties die watervriendelijk wonen makkelijker maken. 

Wat gaan we ervoor doen
De wereld om ons heen verandert voortdurend. Vitens wil hierop inspelen en ook in de toekomst betrouwbaar en kwalitatief hoogwaardig drinkwater leveren. Daarom zet Vitens in op innovatie en onderzoek. Vitens heeft een innovatie- & onderzoeksagenda opgezet met verschillende thema's. Er wordt samengewerkt met kennis- en onderwijsinstellingen, marktpartijen, technologieleveranciers en andere waterbedrijven. Samen kunnen de kansen van de toekomst worden benut en worden gezorgd voor een blijvend gezonde en duurzame watervoorziening.

Drie keer per jaar brengt het Rijk (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) een circulaire uit waarin de algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt geactualiseerd. In juni, september en december. Op basis daarvan wordt ook de algemene uitkering voor Baarn opnieuw berekend. In de jaarrekening 2025 is de door de gemeente te ontvangen algemene uitkering op basis van de meest actuele circulaire (december 2025) verantwoord.

Voor de toekomst is de ontwikkeling van de algemene uitkering onzeker. Op basis van de herverdeling van het gemeentefonds is Baarn een nadeelgemeente. De korting op basis daarvan is voorlopig gemaximeerd, maar bij het doorgaan van de volledige korting wordt gemeente Baarn met een extra tekort (€ 2,8 miljoen) geconfronteerd. Dit zal dan worden doorgevoerd in stappen van € 375.000 per jaar vanaf 2027. De verwachting is dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) hierover in april of mei 2026 een besluit neemt. In de meicirculaire 2026 wordt hierover meer informatie verwacht.

Vennootschapsbelasting
Voor de begroting 2025 is een analyse gedaan op de belastbare clusters voor de vennootschapsbelasting. De belastbare clusters, met heffing op vennootschapsbelasting, zijn gelijk aan afgelopen jaren, te weten: Parkeren; Sport en Cultuur; Exploitatie van de begraafplaatsen; Grondexploitaties. Deze clusters leiden niet tot een positief financieel resultaat en hebben daardoor geen invloed op een heffing voor de vennootschapsbelasting. In 2025 heeft er dan ook geen afdracht vennootschapsbelasting plaatsgevonden.

Post onvoorzien
In 2025 is de post onvoorzien tot een bedrag van € 20.000 ingezet (ten behoeve van Stichting Streekomroep Eemland).