Lokale heffingen

De gemeente kan alleen die belastingen heffen die benoemd zijn in de wetgeving. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen wordt uitgegaan van de door de Vereniging van Nederlandse Gemeente verstrekte modellen.

De ontwikkelingen en tariefsaanpassingen van de lokale heffingen zijn bepaald door de volgende beleidskaders:
•    Ontwikkelingen in wetgeving;
•    Beleidsnota’s;
•    Financiële positie van de gemeente.

Gemeentelijk beleid 2025
•    De tarieven van de belasting zijn verhoogd met een indexatiepercentage van 3,1%. De waardeontwikkeling van de OZB van woningen en niet-woningen is in het tarief verrekend.
•    De hoogte van de leges is bepaald door de kosten die de gemeente moet maken voor bijvoorbeeld paspoorten. De tarieven toetsen wij jaarlijks op kostendekkendheid. Het tarief is voor 2025 geactualiseerd met toegepaste indexatie en verhoging van kosten die horen bij het product.
•    Voor het tarief van de bestemmingsheffingen zijn de baten geactualiseerd. De materiële kosten zijn geïndexeerd met het percentage van de prijsinflatie, de loonkosten met de indexatie van de loonontwikkeling.

Kwijtscheldingsbeleid
De gemeente kan kwijtschelding verlenen voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing. In 2025 hebben 537 huishoudens kwijtschelding aangevraagd. Dit is een daling ten opzichte van 591 huishoudens in 2024. In totaal kregen 444 huishoudens (gedeeltelijk) kwijtschelding toegewezen. In 340 gevallen gebeurde dit door automatisch verkregen informatie via het inlichtingenbureau en eigen aanvullend onderzoek. Het inlichtingenbureau is een onderdeel van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en gebruikt informatie van de Belastingdienst, de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) en het UWV. 

Inkomsten lokale heffingen
De inkomsten uit lokale heffingen waren voor 2025 begroot op € 9 miljoen. De baten uit belastingen zijn geraamd op € 7,7 miljoen.

De inkomsten van belastingen, zoals hieronder beschreven, worden ingezet voor uitvoering van alle gemeentelijke taken en voorzieningen. 

Onroerende en roerende zaakbelasting
De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) op onroerende zaken van eigenaren van woningen en niet-woningen en van de gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de WOZ-waarde zoals die jaarlijks is vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Verder heeft alleen een inflatiecorrectie van 3,1% plaatsgevonden op de geraamde opbrengsten.
De gemeente heft roerende zaakbelastingen op roerende zaken, zoals woonwagens en woonschepen. Deze belastingen zijn nagenoeg identiek aan de OZB. Het tarief en de grondslagen moeten daarom gelijk zijn aan die van de OZB. De opbrengst is nagenoeg gelijk aan het voorgaande jaar.

Forensenbelasting
De forensenbelasting is een belasting op tweede woningen voor mensen die niet in de gemeente Baarn staan ingeschreven, maar die wel meer dan 90 dagen per jaar in Baarn een gemeubileerde woning voor zich beschikbaar hebben.

Toeristenbelasting
De gemeente heft toeristenbelasting van toeristen die in de gemeente nachtverblijf houden in hotels, pensions en op campings. Rechtvaardiging voor deze belasting is dat gemeenten kosten maken voor niet-inwoners die verblijf houden en gebruik maken van de gemeentelijke voorzieningen. Voor 2025 vond een herziening plaats van de verordening met gelijkblijvende opbrengsten.

Hondenbelasting
De opbrengst van de hondenbelasting gebruikt de gemeente voor de algemene middelen. De belasting wordt geheven van degene die de houder is van één of meer honden. In beleidsregels is vastgelegd wie als houder van de hond wordt aangewezen. Regelmatige controle op hondenbezit keerde de neerwaartse trend in opbrengst sinds 2020 naar een kleine stijging.

Precariobelasting
De precariobelasting lijkt op een retributie, omdat de tarieven zijn gericht naar een bepaalde prestatie. Toch is deze belasting een algemene inkomstenbron van de gemeente. De opbrengst is dan ook vrij besteedbaar. Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van objecten onder, boven of op openbare gemeentegrond. Voorbeelden zijn: bouwmaterialen, terrassen, uitstallingen, en luifels.

Reclamebelasting centrumgebied
Op verzoek van de Ondernemerscoöperatie heft de gemeente een reclamebelasting in het centrumgebied. De opbrengst van deze belasting komt, na aftrek van de gemeentelijke kosten, volledig ten goede aan deze coöperatie. Dat is de reden dat deze opbrengst in de begroting neutraal (€ 0) wordt geraamd. Uit de opbrengst vormt de Ondernemerscoöperatie een ondernemersfonds. Hieruit bekostigt de coöperatie verschillende activiteiten om de aantrekkelijkheid van het centrumgebied te vergroten.

In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de belastingen opgenomen die de gemeente Baarn in 2025 heeft geheven.

Bestemmingsheffingen en andere heffingen worden in rekening gebracht voor de uitvoering van specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang, bijvoorbeeld rioolheffing. De inkomsten uit deze heffingen mogen alleen aan die specifieke taak of voorziening besteed worden waarvoor de heffing is opgelegd. Voor heffingen geldt (net als bij leges) dat de gemeente niet meer mag heffen dan dat zij voor deze specifieke taak kosten heeft.

*jaarlijks (in het vierde kwartaal) wordt de nieuwe verordening voor het komende jaar vastgesteld.

In de onderstaande tabel staan de lasten en baten van de gesloten systemen zijnde riool, afval en begraven gepresenteerd. 'Gesloten systemen' houdt in dat de geraamde opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde lasten. Het vastgestelde kader binnen de gemeente Baarn is 100% kostendekkendheid voor de gesloten systemen.

Bij de afvalstoffenheffing is te zien dat de geraamde opbrengst 2025 hoger is dan de gerealiseerde opbrengst. De RMN raamde voor 2025 een relatief sterke stijging van de kosten, waardoor de tarieven afvalstoffenheffing evenredig zouden moeten stijgen. De raad heeft echter in december 2024 besloten de tarieven afvalstoffenheffing minder te laten stijgen dan noodzakelijk was om 100% kostendekkendheid te realiseren. Het verschil wordt gedekt uit de voorziening afvalstoffenheffing. De raming afvalstoffenheffing is echter in de begroting 2025 niet aangepast op dit besluit. Bij de jaarrekening 2025 van de RMN bleek overigens ook dat de werkelijke lasten lager zijn uitgevallen dan geraamd. Dit verklaart ook de lagere kosten ten opzichte van de raming.

Doel: Met de opbrengst van de heffing dekt de gemeente de lasten van de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval dat het Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) inzamelt.

De afvalstoffenheffing is een gesloten systeem met 100% dekkendheid. De kosten bestaan grotendeels uit lasten die de gemeente heeft voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. In 2025 is een aanpassing gedaan in de systematiek van de afvalstoffenheffing, zodat er een eerlijkere verdeling van de kosten is voor verschillende huishoudtypes. Dit zorgt ervoor dat vanaf 2025 een aanslag wordt opgelegd voor eenpersoonshuishoudens, tweepersoonshuishoudens en drie of meer persoonshuishoudens.  

Doel: De lasten van de gemeentelijke watertaken (inzameling en transport stedelijk afvalwater, hemelwater en structureel nadelige gevolgen van grondwater) worden gedekt uit de opbrengst van de rioolheffing.

In 2024 is een nieuw gemeentelijk rioleringsplan opgesteld en aangenomen. Dit resulteert in hogere kosten voor de toekomst, waardoor de tarieven vanaf 2025 meer stijgen dan oorspronkelijk begroot. Vanaf belastingjaar 2024 is de tariefsoort hemelwaterafvoer toegevoegd voor percelen zonder drinkwateraansluiting. 

Uitgangspunt is dat de rioolheffing volledig kostendekkend is. Om het uitgangspunt van 100% dekking te kunnen blijven halen, is in het Kostendekkingsplan bovenop de jaarlijkse verhoging van de opbrengst rioolheffing met de prijsindex (3,1%) in 2025, een extra verhoging van 4,5% voorzien. 

De inkomsten uit leges komen voort uit diensten aan een individuele aanvrager, zoals een paspoort, rijbewijs of omgevingsvergunning. Bij het heffen van leges mag de gemeente geen winst maken. Het uitgangspunt voor leges is 100% kostendekking. Voor een aantal tarieven, zoals paspoort en rijbewijs, heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. De gemeente heft leges op basis van de Verordening op heffing en invordering van leges 2025.

De opbrengsten van leges voor 2025 zijn begroot op € 1.078.000. De werkelijke opbrengst bedraagt € 1.218.000. De hogere opbrengst betreft vooral leges reisdocumenten.

Leges algemene dienstverlening
De legestarieven zijn conform de begrotingsrichtlijn verhoogd. Als uitzondering hierop zijn een aantal tarieven uit titel 1 van de tarieventabel niet verhoogd omdat deze tarieven al op het wettelijk geldende maximum zitten. Het betreft hier voornamelijk de leges voor reisdocumenten (hoofdstuk 2) en rijbewijzen (hoofdstuk 3). 
 

Doel: de gemeente dekt de exploitatielasten van de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan te Baarn met de opbrengst van de begraafplaatsrechten.

Jaarlijks actualiseert de gemeente de tarieven voor begraafplaatsrechten. De tarieven zijn opgenomen in de tarieventabel van de Verordening begraafplaatsrechten. Uitgangspunt in 2025 was dat de tarieven in totaal 100% kostendekkend zijn, vanaf 2026 is dit niet meer het uitgangspunt. Met de opbrengst worden de exploitatielasten van de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan in Baarn gedekt. Baarn heft rechten voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van diensten voor het begraven of het onderhouden van graven. In 2025 is onderzoek gedaan naar het vereenvoudigen van de Beheersverordening Nieuwe Algemene Begraafplaats Baarn. In relatie tot de nieuwe beheersverordening die per 1-1-2026 geldt is ook onderzoek gedaan naar vereenvoudiging van de tarieventabel voor de begraafplaatsrechten.

Doel: Het dekken van de gemeentelijke lasten voor het houden van de weekmarkt op de Brink.

Op basis van de Marktgeld verordening worden er marktgelden geheven. De gemeente dekt de gemeentelijke lasten voor het houden van de weekmarkt op de Brink met de marktgelden. Het marktgeld bestaat uit twee gedeelten. Het belangrijkste deel is het staangeld dat wordt geheven voor het innemen van de standplaats op de weekmarkt. Ook is er een tarief voor de afname van elektriciteit tijdens de weekmarkt. 

De totale lastendruk in 2025 steeg naar € 1.267 voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. Voor de bepaling van de lastendruk is uitgegaan van de 'OZB-eigenaar woning' en de 'riool- en afvalstoffenheffing' van een standaard meerpersoonshuishouden. Waarbij voor de afvalstoffenheffing is gerekend met het tarief voor een drie of meerpersoonshuishouden. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de lastendruk weergegeven.

Het in de begroting 2025 begrote tarief afvalstoffenheffing 2025 is hoger dan het werkelijke tarief 2025. De reden is dat de raad in december 2024 heeft besloten de tarieven afvalstoffenheffing met een lager percentage te laten stijgen dan in de begroting was voorgesteld. 

De tarieven rioolheffing 2025 in de begroting zijn een inschatting geweest op basis van verhoogde kosten. Bij de tariefbepaling is gebleken dat de tarieven minder hard hoefden te stijgen om de begrote opbrengsten te kunnen realiseren.