Onderhoud kapitaalgoederen

Omschrijving (toelichting)

Deze paragraaf gaat in op het beleidskader en de daaruit ontstane financiële consequenties voor de ‘grotere’ kapitaalgoederen van de gemeente. Kapitaalgoederen zijn die goederen die noodzakelijk zijn voor voortzetting, uitbreiding of verbetering van de gemeentelijke (wettelijke) taakstelling en waarvoor langlopende investeringen vereist worden. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) benoemt de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen. De gemeente is vrij om daarnaast aandacht te besteden aan overige kapitaalgoederen zoals speelterreinen.

Wat wij willen bereiken met het onderhoud van kapitaalgoederen is beschreven in de verschillende plannen en beleidsnota’s. De gemeente Baarn heeft geen integrale beleidsnota voor onderhoud van kapitaalgoederen daarom besteden we in deze verplichte paragraaf hier meer aandacht aan. Omdat de kapitaalgoederen riolering en water samen in één beleidsplan zijn gevat, bundelen we deze beide onderdelen in deze paragraaf. 

* Op 17 december 2025 is het vernieuwd bomenbeleidsplan vastgesteld (Bomenbeleidsplan 2025 - 2035). 

Beleidskader
De belangrijkste projecten voor groot onderhoud van wegen zijn ook als project opgenomen in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte (MUOR). Naast de integrale projecten vindt groot onderhoud plaats aan wegen. Groot onderhoud vindt zelfstandig plaats als er op korte termijn geen rioolvervanging noodzakelijk is. Hierbij gaat het met name om asfaltonderhoud. Dat bestond uit het repareren van gaten in de Eemnesserweg en het herstel van reparatiesleuven als gevolg van graafwerkzaamheden voor riolering, kabels en leidingen.

Ook hebben we in 2025 planmatig Klein Onderhoud van wegen en stoepen weggewerkt (kleinschalige herstelwerkzaamheden). Klein onderhoud is niet overal eenvoudig op te lossen. De helft van het aantal herstelpunten heeft onderliggende oorzaken, zoals wortelopdruk of verzakkingen door riolering. Om deze punten op te lossen zijn eerst keuzes te maken, bijvoorbeeld het vervangen van de riolering in de straat of behoud of kap van de boom. De oorzaak moet eerst aangepakt worden om duurzaam herstel te realiseren. Het deel dat geen onderliggende oorzaken heeft wordt planmatig (straat voor straat) opgepakt en naar verwachting binnen vijf jaar hersteld.


Financiële consequentie
Jaarlijks wordt een dotatie van € 780.000 in de voorziening Openbare ruimte gestort. Uit de voorziening Wegen wordt het groot onderhoud van wegen gefinancierd. Het groot onderhoud van wegen staat geprogrammeerd in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte (MUOR).

In 2025 is € 169.000 uitgegeven voor voorbereidingswerkzaamheden voor groot onderhoud Zandheuvelweg, onderhoud aan de recreatieve fietspaden in het buitengebied en het verbeteren van de fietsstroken langs de Eemnesserweg.

Het resterende deel van € 611.000 is opgenomen in de voorziening en is nodig voor de financiering van groot onderhoud van wegen in de komende jaren volgens het MUOR.

In 2025 was de uitvoering beoogd van de projecten Herinrichting Vondellaan en Herinrichting Lage Vuursche. Doordat de voorbereiding voor beide projecten langer duurde, is ook de uitvoering van beide projecten vertraagd. De voorbereiding heeft onder andere langer geduurd vanwege de uitgebreide participatie in de projecten. Daarnaast zijn de projecten vertraagd in verband met de vervanging en verlegging van kabels en leidingen door de nutspartijen. Ook de aanbesteding van de werkzaamheden heeft meer tijd gekost dan voorzien. Specifiek voor de herinrichting van Lage Vuursche speelde mee dat in overleg met de horeca gekeken is in welke periode de werkzaamheden voor de horeca de minste impact zou hebben. Hierop is de planning van de werkzaamheden aangepast. Uitvoering vindt plaats in 2026. 

Voor 2026 was de uitvoering van de projecten Van Reenenlaan, Eemstraat en vijver Kemphaanstraat beoogd. Deze projecten hebben vertraging opgelopen als gevolg van de langere voorbereidingstijd van de herinrichtingsprojecten Lage Vuursche en Vondellaan. Daarnaast vraagt het herstel van de Wilhelminavijver veel ambtelijke capaciteit. Die was daardoor niet beschikbaar voor de voorbereiding van de geplande projecten. 

In verband met verkeersveiligheid is de voorbereiding van de rotonde Eemweg/Bisschopsweg in de tijd naar voren gehaald. Daarnaast heeft de provincie de deadline voor het gereed hebben van het ontwerp van de doorfietsroute vervroegd naar uiterlijk oktober 2026. Beide projecten hebben daarom prioriteit gekregen boven de oorspronkelijke planning in het MUOR.

Beleidskader
In 2017 is het Gemeentelijk Water en Rioleringsplan (GWRP) 2018-2022 vastgesteld. De looptijd van het GWRP is verlengd tot en met 2026. Voor het dagelijkse onderhoud van de riolen is jaarlijks een nagenoeg gelijkblijvend budget beschikbaar. De vervangingen en renovaties van riolen en rioolgemalen worden gedekt uit de ‘Voorziening toekomstige investeringen’ (art.44 lid 1 d van de BBV).


Financiële consequentie
In het GWRP 2018-2022 zijn de financiële aspecten rond de zorg voor de riolering en het (grond)water in beeld gebracht. Het Kostendekkingsplan met de inkomsten en uitgaven rondom water en riolering is geactualiseerd en vastgesteld in september 2024. De lasten en baten (rioolheffing) zijn kostendekkend in de meerjarenbegroting verwerkt.

Beleidskader
De gemeente Baarn bezit ongeveer 50 gemeentelijke gebouwen en enkele opstallen, waaronder kunstwerken, monumenten en gedenktekens. Het beheer en onderhoud vindt plaats op basis van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Gebouwen. De gemeente is verplicht elke 5 jaar het MJOP te actualiseren. Het beoogde onderhoudsniveau is 3 sterren (‘redelijk’). Dit MJOP gebruikt de gemeente als leidraad voor het uit te voeren onderhoud. In 2025 is het MJOP geactualiseerd. De onderhoudskosten ten opzichte van 2019 zijn fors gestegen en er is een hogere toevoeging aan de onderhoudsvoorziening nodig. De dotatie aan de onderhoudsvoorziening is daarom vergroot. Tegelijkertijd heeft het college de opdracht gekregen om te onderzoeken hoe we de toekomstige onderhoudsuitgaven kunnen verlagen. Hieraan gaan we voldoen met de uitvoering van de ‘Visie Voorziening en Vastgoed 2025’ (in december 2025 door de gemeenteraad vastgesteld).


Financiële consequenties
Voor het maken van de ‘Visie Voorziening en Vastgoed’ is € 35.000 van de beschikbaar gestelde € 60.000 uitgegeven. Het restant van € 25.000 vloeit terug naar de Algemene reserve.

Het verschil tussen de begrote uitgaven voor onderhoud aan gebouwen (€1.227.000) en de gerealiseerde uitgaven (€227.000) wordt met name veroorzaakt door het uitstellen en faseren van onderhoudsprojecten.
Een belangrijk deel van het onderhoud is gekoppeld aan grotere investeringen en verduurzamingsprojecten, waaronder sportcentrum De Trits en andere maatschappelijke gebouwen. In 2025 hebben deze projecten zich hoofdzakelijk beperkt tot planvorming en voorbereiding. De uitvoering vindt plaats in 2026.
Daarnaast speelden factoren zoals beperkte uitvoeringscapaciteit bij aannemers, benodigde nadere technische uitwerking en herprioritering binnen het vastgoedportfolio een rol. De niet-bestede middelen zijn niet onttrokken aan de onderhoudsvoorziening en blijven beschikbaar voor uitvoering in latere jaren.

Omschrijving (toelichting)

Beleidskader
In de nota’s ‘Groenvisie 2020’, ‘Beeldkwaliteitsplan Openbare Ruimte’, ‘Bomenbeleidsplan 2013- 2023’, ‘Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte (MUOR) en het ‘Bomenbeheerplan’ zijn uitgangspunten vastgelegd voor het inrichten en onderhouden van bomen en plantsoenen. Het groenonderhoud (exclusief bomen en bermen) wordt via een raamovereenkomst op beeldkwaliteit uitgevoerd. De raamovereenkomst liep tot en met 2025 en is verlengd tot en met 2026, met de mogelijkheid tot verdere verlenging tot en met 2028.


Financiële consequenties
Het financiële kader van het groenonderhoud wordt bepaald door de structurele kosten van het reguliere onderhoud. Deze kosten zijn in de meerjarenbegroting opgenomen.


Planning
Het boomonderhoud, groenonderhoud (beplanting, gras, zwerfvuil en blad) en bermonderhoud worden planmatig uitgevoerd. In 2025 heeft de gemeente 158 bomen gekapt en 30 bomen geplant. Daarnaast zijn er nieuwe groeiplaatsen klaargemaakt, waar we in het voorjaar van 2026 nog eens 104 bomen gaan planten.

Conform de Motie Bomenboekhouding II werkt de gemeente daarnaast aan een structurele wijze van monitoring en communicatie over de kwaliteit en ontwikkeling van het bomenbestand. Hiervoor wordt een digitale kaart op de gemeentelijke website ingericht waarop de boomkroonbedekking per wijkgebied inzichtelijk wordt gemaakt, aangevuld met een inschatting van de verwachte ontwikkeling van de boomkroonbedekking in relatie tot gemaakte en toekomstige beplantingskeuzes.

Begraven
In november 2025 is de “Beheersverordening Nieuwe Algemene Begraafplaats Baarn 2026” vastgesteld. In de beheersverordening staan regels voor beheer en gebruik van de begraafplaats. De focus van de beheersverordening is gericht op:

1. Een toekomstbestendige begraafplaats in een parkachtige omgeving
2. Realiseren van een financieel duurzame exploitatie
3. Op orde brengen van de basis

We voeren het onderhoud planmatig uit dat gericht is op een schone, hele, veilige en gedenkwaardige omgeving. De kosten zijn in de meerjarenbegroting opgenomen.