Financiering

Omschrijving (toelichting)

In de financieringsparagraaf worden de onderwerpen beschreven die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente en een belangrijk hulpmiddel zijn bij het sturen, beheersen, verantwoorden en toezicht houden op de financieringsfunctie.  Dit beleid valt binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Hierin zijn wettelijke normen opgenomen waaraan de gemeente moet voldoen bij het aantrekken en uitzetten van financiële middelen. De procedures en werkwijze van de gemeente Baarn zijn opgenomen in het treasurystatuut. 

In deze paragraaf volgt een toelichting op:
•    Renterisico's (kasgeldlimiet en renterisiconorm)
•    Financieringsbehoefte (leningen en uitgezette leningen)
•    Rentemethodiek en renteresultaat (omslagrente en renteresultaat)
•    Schatkistbankieren

De gemeente mag kortlopende geldleningen (korter dan 1 jaar) financieren tot maximaal de hoogte van de kasgeldlimiet. De wettelijke toegestane omvang bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. Voor de gemeente Baarn is dat in 2025 € 7,9 miljoen. De gemeente Baarn heeft met de bank een lager bedrag afgesproken dan de toegestane kasgeldlimiet welke de gemeente rood mag staan, namelijk maximaal € 2,5 miljoen. De kasgeldlimiet mag niet meer dan drie achtereenvolgende kwartalen overschreden worden. In 2025 heeft de gemeente geen kortlopende geldleningen hoeven aan te trekken.

Op het moment dat er nieuwe langlopende geldleningen (leningen met een looptijd langer dan 1 jaar) moeten worden aangetrokken of als een renteherziening van toepassing is, loopt de gemeenten een renterisico. De rente kan lager zijn maar ook hoger dan waarmee de gemeente tot dan toe rekening hield. Om het renterisico te beheersen, is in de Wet Fido de renterisiconorm geformuleerd. De renterisiconorm is een richtlijn die helpt om renteaanpassingen van financiering en beleggingen goed in de tijd te spreiden. Met als doel het voorkomen van een overmatige afhankelijkheid van het renteniveau in één bepaald jaar. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm per jaar niet meer zijn dan 20% van het begrotingstotaal. In 2025 is de gemeente binnen de norm gebleven. De komende jaren wordt de financieringsbehoefte wel groter als gevolg van de geplande investeringen zoals het Cultuurhuis, Meerjaren uitvoeringsprogramma openbare ruimte en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. 

Langlopende leningen
Op 31 december 2025 heeft de gemeente Baarn drie langlopende geldleningen. Het verloop van de leningenportefeuille is in de onderstaande tabel weergegeven. De gemeente Baarn heeft twee verschillende soorten leningen lopen: een fix-lening van € 3,5 miljoen met aflossing na afloop termijn en twee leningen met periodieke lineaire aflossing. In 2025 is een lening afgelost en een lening aangetrokken. Beide met een omvang van € 3,5 miljoen.

Naast opgenomen leningen heeft de gemeente Baarn een aantal uitgezette leningen. Dit betreft leningen die worden uitgezet door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) voor starters op de woningmarkt en leningen voor duurzaamheidsverbeteringen aan woningen. Deze leningen zijn een revolverend fonds. Dit houdt in dat het geleende geld terugkomt in het fonds zodat het opnieuw beschikbaar komt voor nieuwe leningen. Het SVn regelt de gehele procedure, van het uitzetten tot het incasseren van de aflossingen en rente.  In onderstaand overzicht is de stand per 31 december 2025 weergegeven.

Omschrijving (toelichting)

Omslagrente
In de financieringsparagraaf moet inzicht worden gegeven in de verwachte rentelasten en renteresultaat van de aan de taakvelden toe te rekenen rente. Dit staat in de BBV-notitie Rente. Om de rentelasten en baten te kunnen toerekenen aan de investeringen in de verschillende programma's wordt er een rente-opslagmethode (omslagrente) toegepast. De werkelijke omslagrente voor het jaar 2025 is berekend op 0%. Dit komt overeen met het de omslagrente die in de begroting 2025 was gehanteerd. 

Excel-tabel

Omschrijving (toelichting)

Schatkistbankieren verplicht decentrale overheden alle overtollige beschikbare middelen op hun bankrekeningen te beleggen bij het Rijk. Onder overtollige middelen verstaat het Rijk bedragen groter dan 2% van het begrotingstotaal (met een minimum van € 1.000.000). Decentrale overheden nemen deel aan schatkistbankieren, zodat de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden gezamenlijk) een lagere EMU-schuld heeft. Iedere euro die decentrale Overheden aanhouden in de schatkist vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit leidt automatisch tot een lagere staatsschuld.

De gemeente Baarn kan in eigen beheer (betaalrekening) maximaal € 400.000 houden. Resterende overtollige middelen (saldo bankrekening hoger dan € 400.000) worden automatisch afgeroomd en gehouden bij het Rijk. De tegoeden bij de schatkist zijn op elk moment op te nemen. Over onze tegoeden bij de schatkist ontvangen wij rente. Deze rente is gelijk aan de rente die het Rijk betaalt voor de leningen die door het Rijk worden aangetrokken.

Excel-tabel