Programma 4: Veiligheid

We vinden het belangrijk dat Baarn een prettige omgeving is voor inwoners, organisaties, ondernemers en bezoekers. We willen wijken en buurten veilig houden en overlast verminderen.

De taken die de gemeente uitvoert voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn divers. Er zijn verschillende partners betrokken bij de uitvoering. De taken zijn vastgelegd in de volgende (beleids)plannen:

• Integraal Veiligheidsbeleid;
• Uitvoering- en handhavingsstrategie (U&H strategie) voor Omgevingsrecht-taken die de gemeente zelf uitvoert; 
• Regionale uniforme uitvoering- en handhavingsstrategie voor taken die de Omgevingsdienst Utrecht uitvoert en beleid voor de taken die de Veiligheidsregio Utrecht voor Baarn uitvoert.

Ondermijnende criminaliteit ontwikkelt zich steeds sneller en raakt de fundamenten van onze samenleving. Het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland (DON, 2026) beschrijft ondermijning als betonrot: een voortdurende aantasting van legale structuren. Hoewel onze brede aanpak wordt gezien als een robuust fundament, blijft georganiseerde criminaliteit een dynamisch speelveld waarin nieuwe fenomenen zich snel aandienen.

De opgave voor de komende jaren is daarom om in hetzelfde tempo mee te bewegen. Dat vraagt om duidelijke afspraken, soepele informatiedeling, het tijdig herkennen van nieuwe signalen en het effectief opwerpen van barrières. Een blijvend naar buiten gerichte blik is daarbij essentieel.

Voor Baarn betekent dit dat we onze bestaande inzet verdiepen en ons richten op de thema’s die lokaal én regionaal urgent zijn, zoals jonge aanwas en ondermijning in de zorg. We versterken onze bestuurlijke weerbaarheid, samenwerking en signaleringskracht en brengen dit in het nieuwe IVP samen in vier pijlers:

• Awareness en weerbaarheid vergroten binnen organisatie en bestuur, onder andere via trainingen en sessies in Loods 17.
• Bibob-samenwerking versterken via BET BES, met aandacht voor kwetsbare sectoren zoals de zorg.
• Platform Veilig Ondernemen uitrollen en benutten, onder meer door Knock & Talk-gesprekken bij lokale bedrijven.
• Fenomenen zoals nepagenten en explosies gezamenlijk volgen en vertalen naar beleid.

Het Lokaal Ondermijningsoverleg (LOO) blijft daarbij een belangrijk instrument voor duiding, afstemming en gerichte interventies. Met deze inzet bouwen we in 2027 verder aan een veilige, integere en veerkrachtige gemeente.

Veiligheid in de buurt
We werken aan bewustwording en ondersteuning van inwoners op het gebied van veiligheid in de buurt. Dit gaat bijvoorbeeld over het voorkomen van woninginbraken, maar ook over digitale veiligheid en het tegengaan van ondermijning. Waar mogelijk en nodig passen we de Wet aanpak woonoverlast toe. Ook blijft de gemeente inzetten op de Persoonsgebonden aanpak (PGA). De Boa's hanteren een wijkgerichte aanpak, waarbij zichtbare en merkbare aanwezigheid in de wijken en direct contact met de inwoners centraal staan. 

Digitale veiligheid
We werken regionaal samen aan voorlichting over de digitale weerbaarheid van jongeren, senioren, laaggeletterden en ondernemers en de risico's van digitale criminaliteit. Onder meer met acties als Hackshield op scholen en het Mobile Medialab.

Uitvoeringstrategie, VTH-taken die de gemeente zelf uitvoert
De Uitvoeringsstrategie 2023 e.v., inclusief het addendum voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) geeft richting aan de uitvoering van deze taken door de gemeente Baarn. In de strategie zijn doelen, prioriteiten en werkwijze vastgelegd, zodat de uitvoering planmatig, risicogericht en consistent plaatsvindt.

De beoordeling door het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de provincie Utrecht laat zien dat versterking van de beleids- en uitvoeringscyclus nodig is. Het gaat daarbij onder meer om het verbeteren van het strategisch kader, beter inzicht in de naleving van de kwaliteitscriteria en een betere relatie tussen taken en beschikbare capaciteit. In 2027 werken we toe naar een integrale herijking van de uitvoeringsstrategie en een toets aan de kwaliteitscriteria voor VTH. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria voor VTH.

De omvang en complexiteit van de handhavingstaken neemt toe. Met de inwerkingtreding van de Wet goed verhuurderschap zijn aanvullende toezicht- en handhavingstaken bij de gemeente belegd. Deze taken vragen om specifieke expertise en komen boven op het bestaande takenpakket binnen VTH.

(II) Uitvoeren veiligheidsbeleid (€ 400.000)
Op verzoek van de Raad is er in 2025 gestart met een analyse van de benodigde capaciteit in de domeinen van openbare orde en veiligheid, en toezicht en handhaving. Het rapport is in 2026 opgeleverd en de resultaten zijn gepresenteerd aan de gemeenteraad. Hieruit blijkt dat uitbreiding van de capaciteit nodig is om goed te kunnen sturen op de veiligheidsvraagstukken, het uitvoeren van het huidige beleid en om zichtbaar aanwezig te kunnen zijn in de samenleving. Daarbij is het belangrijk om niet alleen één onderdeel te verstevigen, maar de gehele veiligheidsketen. Het gaat om een uitbreiding van de boa's, juridische handhavingsexpertise en uitvoeringscapaciteit op het gebied van o.a. ondermijning. Deze uitbreiding maakt ook onderdeel uit van het Hoofdlijnenakkoord. 

We zetten ons in voor een veilige en gezonde leefomgeving. Samen met andere partijen zoeken we naar de kwetsbaarheden, risico’s en kansen in onze regio om incidenten zoveel mogelijk te voorkomen en om snel en effectief te kunnen optreden wanneer er toch iets gebeurt.

De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) organiseert voor de gemeente de brandweerzorg, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en draagt bij aan een veilige en gezonde leefomgeving. Samen met de VRU informeren wij mensen over wat zij zelf kunnen doen om risico’s in hun omgeving te verkleinen, gevolgen van incidenten te beperken en (collectieve) zelfredzaamheid te vergroten. 
De zorg voor de bevolking tijdens en na een crisis (bevolkingszorg en crisiscommunicatie) wordt door de gemeente georganiseerd. Hiervoor worden medewerkers opgeleid, getraind en vinden er oefeningen plaats.  Steeds vaker krijgen we te maken met nieuwe soorten van bedreigingen of ontwrichtingen (bijvoorbeeld langdurige uitval van primaire infrastructuur, zoals gas, water, elektra of dataverkeer) die langer duren en waarmee we minder bekend zijn. Denk aan de coronapandemie en de opvang van inwoners uit de Oekraïne. Hiervoor werken VRU en gemeente nauw samen. Een prioriteit is nu het in kaart brengen en nemen van maatregelen voor de gevolgen van klimaatverandering, zoals natuurbranden en wateroverlast.  Daarnaast werken we samen met maatschappelijke organisaties aan het programma Veerkracht en Weerbaarheid om inwoners beter voor te bereiden op onverwachte situaties.

(I) Geopolitieke spanningen
Geopolitieke spanningen dragen bij aan toenemende druk in de samenleving. De AIVD spreekt over een zeer hoog dreigingsbeeld. Dit heeft effecten op de veiligheid én op de veiligheidsbeleving van inwoners. Daarnaast spelen er onzekerheden, zoals klimaatveranderingen (o.a. meer kans op bosbranden, waterschaarste) of elektriciteitsuitval.

(II) Natuurbrandbeheersing
Het risico op onbeheersbare natuurbranden neemt toe. De VRU heeft, onder meer aan de voorzitters van raadsfracties op 18 maart 2026, een gezamenlijke kernboodschap over de natuurbrandbeheersing verspreid met daarin de zorg voor het uitbreken van natuurbranden. Dit heeft geleid tot een jaarlijkse bijdrage van gemeenten van 2 euro per inwoner om bosbranden te voorkomen en beter te beheersen. Voor de gemeente Baarn betekent dit een jaarlijkse bijdrage van € 50.000. De verwachting is dat ook het Rijk geld beschikbaar gaat stellen via het gemeentefonds.

(III) Veerkracht en Weerbaarheid 
Er ligt een plan om de veerkracht en weerbaarheid van de lokale samenleving en de eigen organisatie te versterken. Hiermee bereiden we ons voor op langdurige en grootschalige crisissituaties. Dat doen we door concrete acties en beheersmaatregelen te ontwikkelen. Dit wordt onderdeel van de reguliere werkzaamheden van de gemeente en van het reguliere leven van inwoners. Uitbreiding van capaciteit of structurele inzet is aan de orde na duidelijkheid over rijksmiddelen. In 2027 en 2028 is voor dit doel € 50.000 geraamd.

De Veiligheidsregio Utrecht is een samenwerking van verschillende interne en externe partijen. Taken liggen zowel in het voorkomen van crisissituaties (preventie), als in het afhandelen ervan (repressie). De VRU is hierin één van de belangrijkste partners en een netwerkverbinder. 

Openbaar belang
Nederland is verdeeld in 25 veiligheidsregio’s. Iedere veiligheidsregio zet zich in voor de veiligheid van de inwoners en bezoekers van dat gebied. Een veiligheidsregio zorgt hierbij voor een goede samenwerking tussen hulpverleningsdiensten, overheden, bedrijven en inwoners.

Wat willen we bereiken?
Een crisis tijdig te voorzien, waar mogelijk te voorkomen, eventuele effecten van crises minimaliseren en daarmee de weerbaarheid van de samenleving vergroten.