Programma 3: Woonomgeving

We zetten in op het realiseren van betaalbare woningen voor senioren, starters en zogeheten aandachtsgroepen. Dat betreft voornamelijk sociale huur- en middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen. Dit wordt ondersteund met instrumenten zoals zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding.

Daarnaast zetten we in op levensloopbestendige woningen en een evenwichtige bevolkingsopbouw, zodat inwoners ook in de toekomst een passende woning kunnen vinden binnen de gemeente. We streven naar buurten met een gevarieerd woningaanbod en een diverse samenstelling van bewoners, passend bij de uitgangspunten van het volkshuisvestelijk beleid.  

Doelgroep en programma
Ook in 2027 richten de meerjarige prestatieafspraken met woningcorporaties zich op het realiseren van woningen voor specifieke doelgroepen, zoals starters en senioren. De nadruk ligt op het toevoegen van gelijkvloerse woningen, zodat we beter aansluiten op de behoeften van diverse doelgroepen en tegelijkertijd de doorstroming op de woningmarkt stimuleren.

Door passende woningen voor senioren toe te voegen, stimuleren we de verhuisbewegingen op de woningmarkt en creëren we ruimte voor andere woningzoekenden. Daarnaast houden we aandacht voor geclusterde woonvormen en initiatieven van woningcollectieven wanneer deze bijdragen aan de woonbehoefte in Baarn.  

De regionale huisvestingsverordening, die inmiddels is ingevoerd, geeft ons belangrijke handvatten om te sturen op een eerlijke en evenwichtige verdeling van woningen. In de praktijk blijken de beschikbare instrumenten effectief te zijn en dragen ze bij aan een rechtvaardigere toegang tot de woningmarkt. 

Instrumenten zoals het vereveningsfonds, de zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding blijven onverminderd van belang. De verruiming van de starterslening vergroot het bereik onder starters. Hoewel dit op dit moment nog geen directe financiële impact heeft op de begroting, verwachten we dat meer inwoners hiervan gebruik zullen maken.

Wonen en zorg
In 2026 is het programma Wonen, Zorg en Welzijn met de raad gedeeld. In dit programma zijn de belangrijkste opgaven op het snijvlak van wonen, zorg en welzijn in beeld gebracht. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar de toenemende behoefte aan passende huisvesting voor aandachtsgroepen, waaronder ouderen, mensen met een zorgvraag en andere kwetsbare inwoners. Ook geven we invulling aan de ambitie om voorzieningen voor ouderen beter te spreiden over de verschillende wijken, zodat ondersteuning en passende huisvesting bereikbaar blijven voor alle inwoners.

De opgaven die in het programma zijn benoemd, zijn concreet uitgewerkt en waar mogelijk gekoppeld aan beschikbare en potentiële locaties binnen de gemeente Baarn. Hiermee ontstaat een gerichte aanpak waarbij ontwikkeling, zorg en leefbaarheid in samenhang worden opgepakt.

In 2027 ligt de focus op de verdere uitvoering van deze opgaven. Dit betekent onder meer het stimuleren van passende woonvormen, het versterken van de samenwerking met zorg- en welzijnspartners en het benutten van kansen binnen gebiedsontwikkelingen. Zo werken we aan een inclusieve gemeente waarin inwoners zo lang mogelijk zelfstandig en prettig kunnen blijven wonen, met passende ondersteuning in de nabijheid.

Ontwikkeling Baarnsche Zoom
Op de locatie Baarnsche Zoom zijn plannen voor de bouw van ruim 500 woningen. De helft bestaat uit minimaal 100 sociale huurwoningen, circa 50 middeldure huurwoningen en minimaal 100 betaalbare koopwoningen. De overige woningen zijn vrije sector. De gronden zijn aan een ontwikkelaar gegund. Die maakt een stedenbouwkundig plan waar de gemeenteraad over besluit. Daarna volgt de RO-procedure.

Ontwikkeling De Geerenweg
De voorbereidingen voor woningbouw langs De Geerenweg zijn gestart. Voor de ruimtelijke ontwikkeling langs de De Geerenweg bepaalt de gefaseerde aanpak van de concrete ontwikkelingen in het gebied hoe groot de benodigde voorbereidingsbudgetten zijn en wanneer die nodig zijn. Die budgetten zullen bij de raad worden aangevraagd. 

Omgevingswet
Sinds 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de bijbehorende Wet kwaliteitsborging bouw van kracht. In 2024 zijn we begonnen met het opstellen van het Omgevingsplan, de opvolger van het ‘Omgevingsplan-van-rechtswege’ (de zogenoemde samenvoeging van de huidige bestemmingsplannen en ‘de bruidsschat’, de regels over bouwen die van de rijksoverheid zijn overgeheveld naar de gemeenten). Het Omgevingsplan wordt vertaald naar toepasbare regels. Dit zijn regels die worden opgesteld om initiatiefnemers te helpen bij een vergunningaanvraag.

Met het Omgevingsplan streven we naar duidelijke en werkbare regels die bijdragen aan een voorspelbaar en efficiënt proces voor inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. Waar mogelijk benutten we de mogelijkheden van de Omgevingswet om woningbouwontwikkelingen zorgvuldig en voortvarend te faciliteren.  

De Omgevingsvisie wordt binnenkort vastgesteld. Hierin zijn de uitgangspunten voor de inrichting van de fysieke leefomgeving voor de komende jaren samengebracht en vastgelegd. De volgende stap is dat de programma's onder de Omgevingswet worden ingevuld. Enkele daarvan zijn eerder al vastgesteld, zoals het programma Volkshuisvesting, Wonen en Zorg, en Mobiliteit.

Bij de verdere uitwerking van deze programma's houden we nadrukkelijk rekening met de langetermijnontwikkeling van Baarn richting 2050. Daarbij vormen woningbouw, leefbaarheid, voorzieningen en een evenwichtige bevolkingssamenstelling belangrijke uitgangspunten.

Maatschappelijk vastgoed
Wintertuin: In 2026 bleek dat er funderingswerkzaamheden noodzakelijk waren. In 2027 wordt verdere invulling gegeven aan de exploitatie van de Wintertuin. Het streven is in het voorjaar van 2027 activiteiten in de Wintertuin te kunnen starten. 

(I) Ruimtelijke Omgeving en Wonen
Met het programma Wonen, Zorg en Welzijn geven we uitvoering aan de beleidsdoelen via een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Wij zijn voor dit uitvoeringsprogramma bezig met onder andere verzilverlening invoeren, waarmee woningeigenaren worden ondersteund bij het levensloopbestendig maken van hun woning. 

(I) Ontwikkeling Baarnsche Zoom
Voor deskundigheid en capaciteit is de komende jaren extra budget beschikbaar gesteld om zo goed en zo snel mogelijk tot ontwikkeling van de Baarnsche Zoom te kunnen komen en te kunnen voorzien in de behoefte aan extra woningen. 

(I) Netcongestie
Netcongestie beperkt nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet. Dit vertraagt woningbouw, verduurzaming, maatschappelijke voorzieningen en economische ontwikkelingen. Projecten worden herzien, gefaseerd of aangepast, met extra kosten en capaciteitsdruk. Op dit moment is nog niet aan te geven wat de omvang van de financiële en organisatorische impact is. 

Openbaar belang
De Omgevingsdienst Utrecht is een gemeenschappelijke regeling die onder andere de wettelijke milieutaken uitvoert voor een schone, veilige en duurzame leefomgeving.

Maatschappelijk doel gemeente Baarn
Namens de gemeente uitvoering geven aan onder andere de wettelijke taken op het gebied van milieu en bouwen. Daarbij voert de ODU ook taken uit op het gebied van duurzaamheid en natuurbehoud.

Wat willen we bereiken?
Een schone, veilige en duurzame leefomgeving.

Wat gaan we ervoor doen?
Het uitvoeren van taken uit het uitvoeringsprogramma. Dit programma vindt zijn basis in de begroting en wordt jaarlijks door het college vastgesteld. En verder het voeren van toezicht en handhaving op basis van meldingen en eigen waarnemingen. 

Het programma Mobiliteit is onderdeel van de Mobiliteitsvisie en draagt bij aan een duurzaam, bereikbaar, aantrekkelijk en gastvrij Baarn.

Daarvoor willen we:
• een gezonde leefstijl bevorderen door steviger het STOMP-principe (stappen, trappen, openbaar vervoer, Mobility as a Service, privéauto) toe te passen;
• zorgen voor een prettige en natuurlijke leefomgeving door waar mogelijk meer ruimte te geven aan actieve vervoerwijzen en spelen en ontmoeten;
• de CO2 uitstoot van onze verplaatsingen terugdringen door in te zetten op duurzaam vervoer;
• de (verkeers)veiligheid verbeteren;
• ervoor zorgen dat iedereen zich kan verplaatsen.

Het STOMP-principe betekent dat we focussen op lopen en fietsen, daarna openbaar vervoer en eventueel deelauto’s. Daarbij houden we oog voor inwoners en ondernemers die afhankelijk zijn van de auto.

Leefbaarheid en de kwaliteit van (samen)leven staan voorop. We stimuleren een gezonde leefstijl en duurzame mobiliteit door lopen en fietsen te bevorderen. Hierdoor verbetert de verkeersveiligheid, ontstaat er meer ruimte op straat en neemt de kwaliteit van de leefomgeving toe.

Op basis van een nieuw op te stellen programma Mobiliteit zullen uitvoeringsprogramma’s opgesteld worden voor mobiliteit, duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid. Deze uitvoeringsprogramma’s zullen leiden tot het uitvoeren van maatregelen die bijdragen aan de doelstelling om een duurzaam, bereikbaar, aantrekkelijk en gastvrij Baarn te zijn. Ook zetten we steeds meer in op regionale samenwerkingen, wat onder andere heeft geleid tot de realisatie van een regionaal deelfietsensysteem.

(I) Multimodaal Netwerkkader
In 2027 werken we aan een Multimodaal Netwerkkader (MNK). Dit netwerkkader schetst de gewenste netwerkstructuur voor de komende jaren, inclusief de benodigde maatregelen. Het is een integraal mobiliteitsinstrument waarin wordt vastgelegd hoe verschillende modaliteiten, auto, fiets, openbaar vervoer en voetgangers, zich tot elkaar verhouden binnen de Omgevingsvisie of een mobiliteitsplan. We zullen de raad betrekken bij het opstellen van het MNK.

(I) Mobiliteit onder de Omgevingsvisie
Bovengenoemd MNK gaat de basis vormen voor het programma Mobiliteit onder de Omgevingsvisie. Daarna maken we een nadere uitwerking van uitvoeringsprogramma’s voor mobiliteit, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit.

(I) Baarnsche Zoom
Voor de gebiedsontwikkeling Baarnsche Zoom hebben we in samenwerking met provincie Utrecht een MobiliteitsProgramma van Eisen (MPvE) opgesteld. In dit MPvE worden maatregelen voorgesteld om de verplaatsingen die met Baarnsche Zoom verband houden zo duurzaam mogelijk te laten zijn. We gaan onderzoeken hoe we de fietsverbindingen met Baarnsche Zoom kunnen verbeteren, zodat de fiets een aantrekkelijk(er) alternatief wordt.

(I) Doorfietsroute Baarn-Soest-Bilthoven-Utrecht Science Park (USP) 
De provincie Utrecht heeft een nieuwe doorfietsroute tussen Baarn-Soest-Bilthoven-Utrecht Science Park (USP) voorgesteld. We gaan samen met de provincie en betrokken gemeenten verkennen hoe deze route moet gaan lopen en werken aan een ontwerp.

(I) Fietsroute 
In 2019 is subsidie toegekend voor een fietsroute tussen de Koningsweg in Soest en de Hilversumsestraatweg, die langs Paleis Soestdijk zal lopen. In mei 2022 heeft de raad een motie aangenomen om de aanleg van de fietsroute te pauzeren. Komend jaar kijken we hoe we hiermee verder gaan.

(I) Verkeersoverlast Laanstraat
We werken momenteel de maatregelen uit om verkeersoverlast in de Laanstraat tegen te gaan, conform het raadsbesluit van september 2025. Deze voeren we momenteel uit.

We willen met een gezonde en duurzame inrichting van de openbare ruimte bijdragen aan de kwaliteit van (samen)leven in Baarn.

We zorgen voor een gezonde openbare ruimte die bijdraagt aan een duurzame en prettige leefomgeving en daarmee waarde toevoegt aan het leven van de inwoners van Baarn. We voeren dagelijks beheer en onderhoud uit in de openbare ruimte en realiseren (planmatig) onderhoud en herinrichtingen van wijken. We hebben oog voor verschillende, soms tegenstrijdige, belangen en behoeften, zoals groen, mobiliteit, klimaatverandering en netcongestie. Op plekken waar ruimte te beperkt is voor alle belangen en behoeften moeten we keuzes maken. We volgen de kaders uit de Omgevingsvisie. Waar mogelijk betrekken we inwoners om samen te werken aan de kwaliteit van de leefomgeving in Baarn.?

Herijking beheerplan wegen
Jarenlang is structureel te weinig budget beschikbaar voor klein (herstel)onderhoud van wegen. Daardoor zijn onderhoudsachterstanden verder opgelopen. Het onderhoud van de wegen en het bijbehorende onderhoudsbudget kan doelgerichter worden ingezet. Hiervoor gaan we het beheerplan wegen herijken. We gaan na in hoeverre de wegen en stoepen voldoen aan de afgesproken CROW-beeldkwaliteit en we gaan de onderhoudsopgave actualiseren. Naar verwachting hebben we in de eerste helft van 2027 de herijking van het beheerplan afgerond.?In 2027 verhogen we het dagelijks onderhoudsbudget met €100.000 om beter in te kunnen spelen op acute voor onveilige problemen in de openbare ruimte, zoals stoepen. Deze verhoging wordt gedekt vanuit een verschuiving van het huidige budget groot onderhoud. Het blijft een uitdaging om enerzijds met noodoplossingen bezig te zijn en gelijktijdig de uitvoering van de nodige structurele aanpassingen zoals opgenomen in het MUOR uit te voeren.

Beeldkwaliteit
Door bezuinigingen is er minder budget voor onderhoud van de openbare ruimte en is het beeldkwaliteitsniveau in een aantal gebieden naar beneden bijgesteld. Tegelijk zijn door de geopolitieke ontwikkelingen de prijzen van arbeid en materieel enorm gestegen. Met contractbeheer en monitoring sturen we erop dat het afgesproken beeldkwaliteit met onze contractpartners wordt behaald. In 2027 stellen we ons maaibeleid bij, waarbij we meer inzetten kruidenrijke bermen en daarmee de biodiversiteit vergroten. Dit geeft een ander beeld dan inwoners gewend zijn en heeft een paar jaar nodig om zicht te ontwikkelen tot het gewenste eindbeeld.   

(I) Water- en rioleringsprogramma
De gemeente voert onder de Omgevingswet gemeentelijke watertaken uit. Deze watertaken bestaan uit het afvoeren van afvalwater naar de rioolwaterzuivering, het verwerken van hemelwater en het uitvoeren van de grondwaterzorgplicht. Het beleid over de gemeentelijke watertaken is eind 2026 opgenomen in de Omgevingsvisie. De uitvoering van het beleid wordt opgenomen in het Water- en rioleringsprogramma (Wrp). Momenteel wordt het Wrp geactualiseerd. Het Wrp is naar verwachting eind 2027 gereed. 

(II) Japanse duizendknoop (€ 30.000, dekking binnen activiteiten fysiek domein)
De Japanse duizendknoop (JDK) is een invasieve exoot (plant) die de inheemse biodiversiteit aantast. De JDK is moeilijk uit te roeien. Voorkomen moet worden dat de plant zich verder verspreid. Volledig afgraven kan, maar is zeer kostbaar en alleen inzetbaar waar echt nodig. Daarom richten we ons op beheersing om verspreiding beperken. Dit vraagt om een extra structureel budget van € 30.000. De dekking hiervan wordt getracht op te lossen binnen dit programma. De incidentele kosten voor het verwijderen (en meerjarig bestrijden) zijn op dit moment niet te bepalen. Dat kan pas bij/na de voorbereiding van deze projecten. Per project moet aanvullend budget beschikbaar worden gesteld. Dit gaan we doen via de P&C-cyclus of aparte raadsvoorstellen.

(II) Motie Behoud Hertenkamp (€ 30.000)
Naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad om het hertenkamp voor de toekomst te behouden, is de gemeente bereid jaarlijks € 30.000 subsidie beschikbaar te stellen. Voorwaarde is dat de Stichting tot Behoud van Hertenkamp Maarschalksbos een goed onderbouwd plan indient voor de volledige overname van het beheer en de exploitatie van het hertenkamp. Met deze subsidie wil de gemeente het hertenkamp duurzaam behouden voor de toekomst.

(II) Motie Herstel Wilhelminavijver (54.000)
In het Hoofdlijnenakkoord 2026-2030 staat dat de Wilhelminavijver op een betaalbaar niveau gerepareerd wordt. De gemeenteraad heeft via de motie Herstel Wilhelminavijver opdracht gegeven om met een herstelplan voor de Wilhelminavijver te komen. Ter uitvoering van deze motie is een bedrag van € 400.000 in de begroting opgenomen. Dit bedrag staat als investering in het meerjaren investeringsoverzicht met als uitvoeringsjaar 2027. Daarbij is uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 10 jaar met een bedrag aan jaarlijkse kapitaallasten van € 52.000 (€ 40.000 afschrijving en € 14.000 rente). We onderzoeken nog of activeren gelet op de aard van de werkzaamheden (onderhoud) toegestaan is. Alternatief is het in één keer dekken van het totaalbedrag uit de algemene reserve.