Een nieuwe bestuursperiode betekent altijd een uitdaging als het gaat om het maken van de eerste meerjarenbegroting die nu voor u ligt. De tijd om een nieuw coalitieakkoord daarin te verwerken kan heel krap zijn. Dat was ook het geval en daar gaan we pragmatisch mee om. Als er naast de investeringen in deze begroting extra middelen nodig zijn, dan leggen we die met aparte raadsvoorstellen voor aan de gemeenteraad. Op die manier kunnen we ook in 2027 al uitvoering geven aan de ambities uit het Hoofdlijnenakkoord.
Het Hoofdlijnenakkoord 2026-2030 ‘Van ambitie naar uitvoering’ wordt vertaald in voorstellen in deze en komende begrotingen. Voor 2027 gaat het om de moties die zijn aangenomen bij de behandeling van de Perspectiefnota. Bij de verdere uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord moet ook integraal worden gekeken naar dekkingsmogelijkheden voor de financiële gevolgen. Daarbij is de verwachting dat het niet is uit te sluiten dat pijnlijke keuzes en bezuinigingen nodig zijn. Het college zal de uitvoering van haar ambities zorgvuldig en integraal plannen over de jaren van deze bestuursperiode. Niet alles kan tegelijk en middelen en menskracht zijn niet onbeperkt. De voortgang wordt gerapporteerd via de P&C cyclus.
Openbare orde, veiligheid en handhaving vergen meer inzet dan op dit moment geboden kan worden. In de begroting 2027 is de noodzakelijke investering in formatie op het gebied van veiligheid als eerste speerpunt verwerkt. Daarnaast verwacht de landelijke overheid dat gemeenten hun inwoners bewust maken van de noodzaak om voorbereid te zijn op noodsituaties zoals langdurige stroomuitval.
Net als in de meeste andere gemeenten is de jeugdzorg een grote zorg voor de gemeente. Het is ongekend dat zoveel kinderen en jongeren ernstige problemen ondervinden waarvoor professionele hulp wordt ingeschakeld. Niet alleen betekent dat een financiële uitdaging voor de gemeente, het heeft ook impact voor de jeugdige zelf. Een traject in de jeugdzorg is soms nodig, maar ook een behoorlijke belasting. Het college wil daarom vooral focussen op preventie in lijn met de Hervormingsagenda van het Rijk en de te verwachten aanbevelingen van de commissie Van Ark.
Baarn is een kleine gemeente maar heeft diverse plannen voor grote en kleinere projecten die op uitvoering wachten. Prioritering en spreiding is de komende periode het belangrijkste instrument om tot resultaat te kunnen komen. Het college gaat daarbij uit van de prioritering die in het Hoofdlijnenakkoord is aangebracht en legt de nadruk op uitvoeren van plannen die er al zijn. In 2027 worden bijvoorbeeld diverse straten die onderdeel zijn van de snelfietsroute integraal aangepakt. Verder staan wonen in het algemeen en de woningbouwprojecten zoals de Baarnsche Zoom in het bijzonder uiteraard nog steeds bovenaan de lijst.
Het meerjaren investeringsplan (MIP) wordt betrokken bij de integrale uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord. Voor nu nemen we het huidige plan over. Dat betekent dat we de bedragen die bij de behandeling van begroting 2026 zijn opgenomen voor de vernieuwbouw van de Speeldoos en de aanpassing van Hoofdstraat 1 nog niet aanpassen. De vernieuwbouw van de Speeldoos is een project dat het college zo snel mogelijk tot een goede uitkomst wil brengen. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het vanwege de complexiteit realistisch is om het krediet voor de vernieuwbouw pas vanaf 2030 te activeren. Daarmee voorkomen we dat de kapitaallasten eerder dan nodig op de begroting drukken.
De blijvende onzekerheid over de herverdeling van het gemeentefonds en over de financiële bijdrage van het Rijk aan de Jeugdzorg zorgt voor grote problemen bij veel gemeenten. Het beïnvloedt in grote mate de mogelijkheden voor gemeenten om hun voorzieningen op peil te houden en nieuwe investeringen te doen, bijvoorbeeld in de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. Ook Baarn heeft hiermee te maken.
Het college volgt het advies van de VNG om de tekorten zichtbaar te maken die ontstaan doordat het Rijk onvoldoende middelen voor de jeugdzorg uitkeert.
Ondanks de omvangrijke bezuinigingsoperatie van de afgelopen jaren blijft er structureel te weinig geld om alle nodige en gewenste lokale investeringen te kunnen doen en bestaande plannen uit te voeren. Daarom is er bij de behandeling van de Perspectiefnota door de gemeenteraad, met de nodige tegenzin, een motie aangenomen om de onroerendzaakbelasting (OZB) te verhogen. Met deze maatregelen komen er meer structurele middelen beschikbaar om de gemeentelijke financiën in evenwicht te houden. Dit betekent niet dat Baarn financieel ‘uit de wind’ is. Zoals hierboven al aangegeven zullen er voor de komende jaren nog belangrijke keuzes gemaakt moeten worden.
Voor alle andere onderwerpen en ontwikkelingen verwijzen we graag naar de teksten in de begroting.
